1. Bílbelti

Flestir árekstrar verða á ekki meiri hraða en 40-50 km/klst og þess vegna er bílbeltið langmikilvægasti öryggisbúnaðurinn, jafnt í fram- og aftursæti. Mörg mannslíf myndu sparast á hverju ári ef allir notuðu bílbelti. Öryggispúði er mikilvæg viðbót sem ásamt bílbeltinu veitir aukna vörn. Þriggjafestubílbelti ættu að vera í hverju sæti sem og forstrekkjari og áminningarljós.

Mikilvægt er að beltið liggi rétt, nálægt hálsi, yfir bringubeinið og niður yfir lærin (ekki yfir magann). Því nær líkamanum sem beltið er þeim mun meira er öryggið. Losa á um þykkar yfirhafnir og draga "mjaðmahluta" beltisins inn fyrir yfirhöfnina.
Stillitæki, sem er í mörgum bílum, gerir kleift að hækka og lækka beltið þannig að það liggi rétt miðað við hæð viðkomandi.

Börn eiga ekki að hafa báðar hendur yfir skábandinu því þá er hætta á alvarlegum meiðslum á kviði. Það sama á við ef beltið er haft of langt úti á öxlinni því að þá getur líkaminn kastast yfir efra bandið (það sem liggur á ská yfir brjóstið) og neðri hluti beltisins þrýstist inn í kviðinn.
Rannsóknir á banaslysum og reynslan úr fjölda árekstrarprófana sýna að ekki sé hættara við meiðslum þótt bandið sé haft nálægt hálsi. Aldrei má hafa meira en eitt barn í sama bílbelti.

Bílbelti og öryggisbúnaður

Samkvæmt ECE-staðlinum (ECE R 44/3 eða ECE 44/4) er nú krafist fimmfestubeltis í barnabílstólum sem snúa í akstursstefnu fyrir flokka 0 og 1. Ástæðan er sú að legið hefur við köfnun þegar smábörn hafa sofnað og runnið til í beltunum sem festa þau í barnabílstólinn þau hafa þá fengið axlarbeltið og lásinn yfir hálsinn. Krafan um klofband á að koma í veg fyrir þetta. Í stólum sem snúa baki í akstursstefnu kemur bakið á barnabílstólnum í veg fyrir að barnið renni úr honum.

Fjögurrafestubelti er nú algengast í barnabílstólum sem snúa öfugt við akstursstefnu en fimmfestubelti kemur fyrir. Krafan um að lásinn sé þannig að ekki sé hægt að setja hann vitlaust saman gerir það að verkum að lásar eru oft óþarflega erfiðir. Maður sleppur oftast við þessi vandamál með þriggjafestubelti.
Þriggjafestubelti hafa verið í nokkrum gerðum barnabílstóla sem snúa baki í akstursstefnu. Þessi gerð er langhentugust fyrir barnslíkamann  a.m.k. fyrir aðeins stærri börn og ef lásinn er ekki framan á maganum. Þetta fyrirkomulag er ekki vel  þekkt meðal neytenda sem halda venjulega að stóllinn sé því betri sem beltin eru fleiri.

Hvað snertir tveggjafestubelti/mjaðmabelti er ekki mælt með því fyrir barn yngra en 7 ára. Ef það reynist nauðsynlegt þar sem minni börn eru í öllum öðrum sætum má draga úr hættunni á því að barnið renni undir beltið með því að hafa barnið á bílpúða.

Bílbelti og verndarbúnaður fyrir börn

Bílbelti og verndarbúnaður fyrir börn er mikilvægasti öryggisbúnaðurinn í bílnum. Í mörgum rannsóknum hefur verið sýnt fram á að rétt notað bílbelti getur helmingað hættuna á banaslysi. Margir láta undir höfuð leggjast að nota bílbelti, sérstaklega í þéttbýli, þar sem hraðinn er lágur, á stuttum leiðum og í aftursæti. Þótt Svíar séu fremstir í flokki hvað snertir öryggi barna í bíl er tiltölulega mikið um að öryggisbúnaðurinn sé rangt notaður eða alls ekki notaður. Ef öryggispúði er virkur farþegamegin í framsæti getur verið lífshættulegt að hafa þar barn í bílstól sem snýr baki í akstursstefnu. Bílaframleiðendur verða að bera heildarábyrgð á öllum farþegum í bílnum sem þýðir að sérhver framleiðandi verður að þróa eigið öryggiskerfi fyrir börn á sama hátt og á við um öryggispúða, forstrekkjara o.s.frv.



Hvað segja umferðarlög á Íslandi?
IX. Um notkun öryggis- og verndarbúnaðar.
Öryggisbelti.
71. gr. [Hver sá, sem notar sæti bifreiðar sem búið er öryggisbelti, skal nota beltið þegar bifreiðin er á ferð.
Barn yngra en 6 ára skal í stað öryggisbeltis eða ásamt með öryggisbelti nota barnabílstól, beltispúða eða annan sérstakan öryggis- og verndarbúnað ætlaðan börnum. Ef slíkur búnaður er ekki í bifreið skal barnið nota öryggisbelti ef það er unnt.
Eigi er skylt að nota öryggis- og verndarbúnað þegar ekið er aftur á bak eða við akstur á bifreiðastæði, við bensínstöð, viðgerðarverkstæði eða svipaðar aðstæður.
Dómsmálaráðherra getur sett reglur1) er undanskilja tiltekna einstaklinga skyldu til að nota öryggis- og verndarbúnað. Dómsmálaráðherra getur enn fremur sett reglur um undanþágu frá skyldu til að nota slíkan búnað við sérstakan akstur.
Ökumaður skal sjá um að farþegi yngri en 15 ára noti öryggis- og verndarbúnað í samræmi við 1.-4. mgr.]2)
1)Rg. 105/1988 og 204/1993. 2)L. 44/1993, 20. gr.